راهبردهای مدیریت هوشمند و توسعه 3115-9052 3 پیاپی 7 2025 04 05 Circular Economy in the Context of Smart Technologies: A Qualitative Analysis of Innovation, Governance, and Sustainability Themes اقتصاد چرخشی در بستر فناوری‌های هوشمند: تحلیلی کیفی از مضامین نوآوری، حکمرانی و پایداری 1 11 FA حمیدرضا صادقی گروه علوم تربیتی، دانشگاه شهید چمران، اهواز، ایران مژگان شریفی گروه علوم تربیتی، دانشگاه شهید چمران، اهواز، ایران Journal Article 2025 01 28 <p><strong>Objective:</strong> This study aimed to identify and explain the key dimensions of the circular economy within the context of smart technologies, focusing on technological innovation, data-driven governance, and value chain sustainability.</p> <p><strong>Methods and Materials: </strong>This qualitative study employed a thematic analysis approach. Data were collected through a systematic literature review of 12 selected articles from Scopus, Web of Science, and ScienceDirect. Articles were chosen based on their scientific credibility, thematic relevance, and publication recency. Data were analyzed using NVivo 14 software through three coding stages—open, axial, and selective coding—and continued until theoretical saturation was achieved.</p> <p><strong>Findings: </strong>The results revealed three main themes as the foundational pillars of the circular economy in smart technology environments: technological innovation, smart governance, and sustainable value chains. In the innovation dimension, technologies such as IoT, artificial intelligence, and blockchain play a crucial role in process optimization, waste reduction, and transparency enhancement. The governance dimension highlighted data-driven policymaking, green regulations, and multi-sectoral collaborations as key enablers. In the sustainability domain, product life-cycle design, reverse logistics, and sharing-based business models emerged as the most significant components.</p> <p><strong>Conclusion: </strong>The circular economy within smart technology contexts succeeds only when technological innovation is integrated with smart, data-driven governance and sustainability-oriented policymaking. Digital technologies enhance transparency, efficiency, and long-term economic and environmental resilience. The findings provide practical insights for policymakers and industry leaders to design effective frameworks for sustainable development.</p> <p><strong>هدف: </strong>هدف این پژوهش، شناسایی و تبیین ابعاد کلیدی اقتصاد چرخشی در بستر فناوری‌های هوشمند با تمرکز بر مضامین نوآوری فناورانه، حکمرانی داده‌محور و پایداری زنجیره ارزش بود.</p> <p><strong>روش‌ها و مواد: </strong>پژوهش حاضر از نوع کیفی و با رویکرد تحلیل مضمون انجام شد. داده‌ها از طریق مرور نظام‌مند ادبیات علمی و بررسی ۱۲ مقاله منتخب در پایگاه‌های Scopus، Web of Science و ScienceDirect گردآوری شدند. انتخاب مقالات بر اساس معیارهای اعتبار علمی، ارتباط موضوعی و انتشار در بازه زمانی اخیر انجام گرفت. تحلیل داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار NVivo 14 در سه مرحله کدگذاری باز، محوری و انتخابی صورت پذیرفت و فرایند تا رسیدن به اشباع نظری ادامه یافت.</p> <p><strong>یافته‌ها: </strong>نتایج تحلیل نشان داد که سه مضمون اصلی شامل نوآوری فناورانه، حکمرانی هوشمند و پایداری زنجیره ارزش، بنیان‌های اصلی تحقق اقتصاد چرخشی در بستر فناوری‌های هوشمند هستند. در بُعد نوآوری فناورانه، فناوری‌هایی چون اینترنت اشیاء، هوش مصنوعی و بلاک‌چین در بهینه‌سازی فرآیندها، کاهش ضایعات و افزایش شفافیت نقش کلیدی دارند. در محور حکمرانی، سیاست‌گذاری داده‌محور، مقررات سبز و همکاری‌های چندبخشی به‌عنوان عوامل تسهیل‌کننده معرفی شدند. همچنین در بُعد پایداری، طراحی چرخه عمر محصول، لجستیک معکوس و مدل‌های کسب‌وکار اشتراکی از مهم‌ترین مؤلفه‌ها شناسایی گردیدند.</p> <p><strong>نتیجه‌گیری: </strong>اقتصاد چرخشی در بستر فناوری‌های هوشمند تنها زمانی به موفقیت می‌رسد که نوآوری فناورانه با حکمرانی هوشمند و سیاست‌گذاری مبتنی بر داده تلفیق شود. یافته‌ها نشان می‌دهند که فناوری‌های دیجیتال، شفافیت و کارایی را افزایش داده و زمینه‌ساز پایداری اقتصادی و زیست‌محیطی هستند. این نتایج می‌تواند راهنمای سیاست‌گذاران و مدیران صنعتی در طراحی چارچوب‌های عملی برای تحقق توسعه پایدار باشد.</p> https://jimds.com/index.php/jimds/article/download/44/44