طراحی زیرساختهای یادگیری مادامالعمر در جوامع هوشمند
کلمات کلیدی:
یادگیری مادامالعمر, جوامع هوشمند, زیرساخت فناورانه, سیاستگذاری آموزشی, فرهنگ یادگیری, عدالت دیجیتالچکیده
هدف: هدف این پژوهش، شناسایی و تحلیل ابعاد کلیدی طراحی زیرساختهای یادگیری مادامالعمر در جوامع هوشمند با تأکید بر مؤلفههای فناورانه، نهادی و فرهنگی است.
روشها و مواد: این پژوهش از نوع مروری کیفی است که با استفاده از روش تحلیل محتوای استقرایی انجام شد. دادهها از طریق مرور نظاممند منابع علمی در پایگاههای معتبر بینالمللی شامل Scopus، Web of Science، Springer و Google Scholar گردآوری شدند. پس از غربالگری اولیه، دوازده مقاله علمی–پژوهشی مرتبط انتخاب و تحلیل شدند. فرایند تحلیل با استفاده از نرمافزار Nvivo نسخه 14 انجام گرفت. کدگذاری دادهها در سه سطح باز، محوری و گزینشی صورت گرفت و انتخاب مقالات تا رسیدن به اشباع نظری ادامه یافت.
یافتهها: نتایج تحلیل کیفی نشان داد که زیرساختهای یادگیری مادامالعمر در جوامع هوشمند بر سه بُعد اساسی استوارند: زیرساختهای فناورانه (هوش مصنوعی، یادگیری ماشین، زیرساخت ابری و محیطهای دیجیتال تعاملی)، ابعاد نهادی و سیاستی (سیاستگذاری یادگیری، نظام اعتباربخشی مهارتها، حاکمیت داده و ارزیابی سیاستها)، و ابعاد فرهنگی–اجتماعی (فرهنگ یادگیری، عدالت دیجیتال، یادگیری جامعهمحور و نقش رسانههای تعاملی). یافتهها تأکید کردند که هماهنگی بین این سه بعد، شرط اساسی موفقیت زیرساختهای یادگیری در جوامع هوشمند است.
نتیجهگیری: پژوهش حاضر نشان میدهد که یادگیری مادامالعمر در جوامع هوشمند، پدیدهای میانرشتهای است که تنها از طریق تعامل فناورانه، حمایت سیاستی و نهادینهسازی فرهنگی به پایداری میرسد. طراحی زیرساختهای یادگیری باید مبتنی بر مدل اکوسیستم هوشمند باشد تا بتواند عدالت آموزشی، نوآوری و توسعه پایدار را به طور همزمان تقویت کند.
دانلودها
مراجع
Altbach, P. G. (2022). Global perspectives on higher education and lifelong learning. Springer.
Bryson, J. (2024). Smart societies and digital education ecosystems: Building lifelong learning infrastructures. Routledge.
Chen, L. (2021). Institutional collaboration for lifelong learning in smart cities. Educational Technology Research and Development, 69(4), 221–239.
European Commission. (2021). Adult learning policy in the EU: Building inclusive lifelong learning systems. Publications Office of the European Union.
Ferguson, R. (2020). Learning analytics and the future of lifelong learning. British Journal of Educational Technology, 51(5), 1480–1494.
Field, J. (2021). Lifelong learning and the learning society: Reforms and social transformations. Routledge.
Holmes, W. (2024). Artificial intelligence in education: Designing for human learning. Computers & Education, 206, 104841.
Illeris, K. (2023). The fundamentals of lifelong learning. Routledge.
Jarvis, P. (2021). Learning to be a person in society: Lifelong learning and human development. Routledge.
Jenkins, H. (2022). Participatory culture in a networked society: Media and learning in the digital age. MIT Press.
Knight, P. (2020). Lifelong learning qualifications and digital credentials. Journal of Educational Policy, 35(2), 177–194.
Kukulska-Hulme, A. (2022). Mobile learning and self-directed lifelong learning. Computers & Education, 180, 104420.
Laurillard, D. (2020). Teaching as a design science: Building effective learning technologies. Routledge.
Lim, C. P. (2021). Educating the digital learner: Smart education for the future. Educational Media International, 58(3), 215–232.
OECD. (2023). Skills outlook 2023: Lifelong learning for inclusive growth. OECD Publishing.
Peters, M. A. (2023). The digital university and the learning economy. Educational Philosophy and Theory, 55(1), 10–24.
Redecker, C. (2022). European framework for the digital competence of educators: DigCompEdu. Publications Office of the European Union.
Schuller, T. (2023). Learning through life: Inquiry into the future for lifelong learning. National Institute of Adult Continuing Education.
Selwyn, N. (2024). Education and technology: Key issues and debates (3rd ed.). Bloomsbury Academic.
Siemens, G. (2023). Connectivism and learning in the digital age. Routledge.
Trilling, B., & Fadel, C. (2021). 21st century skills: Learning for life in our times. Jossey-Bass.
UNESCO. (2022). Reimagining our futures together: A new social contract for education. UNESCO Publishing.
van Dijk, J. (2020). The digital divide: The Internet and social inequality in the information age. Polity Press.
Wang, F. (2022). Human–AI interaction in lifelong learning environments. Educational Technology & Society, 25(3), 55–70.
Williamson, B. (2021). Education and datafication: Governing education through data. Routledge.